Kinderarbeid in Marokko en het effect van SNE

Twaalf uur per dag schoenen lijmen of tapijten weven voor toeristen? Daar zijn de Marokkaanse kinderen Asmae, Soukaina en Mohssiu gelukkig vanaf. Dankzij een project van FNV Mondiaal en AOb tegen schooluitval konden zij weer terug naar school.

Het toerisme naar Marokko groeit de laatste jaren enorm. Veel Westerse toeristen ontdekten al de magische stad Marrakech in het zuiden van het land. Nu is ook Fès in het noorden erg in trek, mede door de spotgoedkope vluchten van prijsvechters. Een weekendje slenteren door de smalle steegjes van de medina, een bezoek aan de beroemde eeuwenoude leerlooierijen, mooie en goedkope souvenirs kopen: wie wil dat niet? Maar wat toeristen niet weten, is dat deze souvenirs - schoenen van superieur leer, origineel Fès-aardewerk of mozaïek tafeltjes - vaak door kinderen worden gemaakt. In heel Marokko werken 600 duizend kinderen tussen 7 en 14 jaar, niet alleen voor het maken van souvenirs en kleding. Maar ook als landarbeider, huishoudster of tapijtwever, zoals Asmae Oukiche (12).

Samen met haar moeder weefde Asmae hele dagen tapijten tegen een hongerloon. Naar school ging ze niet. Achter het weefgetouw verlangde het meisje terug naar haar oude school 18 Novembre in Fès, vertelt ze. Daar had ze op gezeten tot haar werkloze ouders geen geld meer hadden voor schoolgeld, kleding en studieboeken. De toen tienjarige wilde niet werken, maar meer leren over wiskunde en Arabisch, haar favoriete vakken. En ze miste de leraar Frans, met wie ze een goede band had. Die leraar, Mouthif Mohammed, en haar oude school speelde een grote rol bij Asmae’s terugkeer naar 18 Novembre.


Asmae

Deze school was in 2004 de eerste deelnemer aan een project van de Marokkaanse onderwijsbond SNE, de lokale partner van FNV Mondiaal en AOb om in Fès de schooluitval terug te dringen. Door het project kon 18 Novembre onder andere het schoolgeld en -boeken voor uitvallers betalen. Docent Mohammed overreedde Asmae’s ouders haar na twee jaar kinderarbeid terug naar school te laten gaan. Nu, een jaar later, is de twaalfjarige ‘heel blij’. Schrijven, lezen, leren, spelen met andere leerlingen, de docenten: ze vindt alles leuk aan school. Haar grootste hobby is huiswerk maken. “Als ik goed doorleer, kan ik later dokter worden.”

Het project tegen schooluitval op scholen in Fès is een groot succes en uitgebreid naar 30 scholen in 5 regio’s. Door tal van maatregelen, zoals extra activiteiten aanbieden op school, meer contact tussen docenten en ouders en verstrekken van gratis brillen, is de uitval drastisch verminderd. Ook Soukaina en Mohssiu (15) konden dankzij het project 5 jaar geleden terug naar school. De vrienden wonen in dezelfde wijk, een bidonville (sloppenwijk) in Fès. In de kleine woning van de ouders van Soukaina vertellen de twee hun verhaal. Mohssiu:  “Een jaar lang maakten we schoenen in een kledingatelier, tien tot twaalf uur per dag voor vijf of zes euro.” Het tweetal werkte met een gevaarlijke machine om leer mee te snijden en zette schoenen in elkaar met goedkope lijm. “Daar kregen we neus- en keelpijn van pijn van”, zegt Soukaina.


Soukaina en Mohssiu

Docent Mouthif Mohammed miste de kinderen op school en praatte met de ouders over hun problemen. “Ik werk af en toe als kleermaker, maar ik verdien niet genoeg om school te betalen”, vertelt Soukaina’s vader, die al op zijn 11e werkdagen van 12 uur maakte. Dankzij ondersteuning van het project kan Soukaina weer naar school. Haar vader: “Ik wilde destijds ook terug naar school, maar dat was onmogelijk. Voor mijn kinderen wil ik een betere toekomst.” Soukaina en Mohssiu kunnen nu hun school afmaken. Daarna willen ze beiden de opleiding tot politieagent volgen. Werken hoeven ze voorlopig niet. “Gelukkig niet”, zegt Soukaina. “School is veel beter.”

Tekst: Bart Speleers
Foto’s: Saskia de Ruiter

Links

• Bestrijding kinderarbeid Marokko: niet werken maar leren