Na jaren campagne: straatverkopers worden gehoord

India. Op het jaarlijkse congres van NASVI, een Indiase associatie voor straatverkopers met 373 lidorganisaties in het hele land en partner van FNV Mondiaal, was veel te vieren. Zoals bijvoorbeeld het vooruitzicht op een nieuwe nationale wet voor straatverkoop. Maar ook de uitreiking van de NASVI-Straatverkopersprijs, waarvan de kranten 's avonds bol stonden. FNV Mondiaal-beleidsmedewerker Wilma Roos was erbij toen het applaus van duizend straatverkopers aanzwelde.

Straatverkopersprijs
Een aanzwellend applaus golft door de ruimte als Rekha Devi uit Patna zich door de meer dan duizend straatverkopers een weg baant naar het podium. Zij heeft zojuist gehoord dat ze de jaarlijkse NASVI-prijs gewonnen heeft voor de straatverkoper die zich uitzonderlijk heeft ingezet voor de  rechten van straatverkopers. Rekha heeft haar collega straatverkopers geholpen zich georganiseerd te verzetten tegen de praktijken van een maffiabende die de straatverkopers geld probeerde af te persen.

Het was de eerste keer dat NASVI, een nationaal straatverkoperplatform in India, deze prijs uitreikte tijdens haar jaarlijkse congres, dat gehouden werd op 19 november. Niet alleen de ruim duizend collega’s van Rekha waren hiervan getuige, maar ook de Minister van Stadsontwikkeling, vertegenwoordigers van andere organisaties, en niet te vergeten de pers. Arbind, coördinator van NASVI, vertelt: “deze prijs is niet alleen een erkenning voor de moeilijkheden die straatverkopers tegenkomen in hun werk, hij is ook bedoeld om het grote publiek in India hiervan meer bewust te maken”. En dat sloeg aan: s’ avonds stonden de kranten vol met lovende artikelen.

Nationale wet
En dat is niet vanzelfsprekend, lovende woorden voor straatverkopers. Hoewel bijna iedereen in India gebruik maakt van straatverkopers, vinden veel mensen, vooral in overheidskringen, dat het moderne imago van India wordt verpest door de grote groepen ambulante handelaren die de steden bevolken. In het nieuwe grote stedenbeleid van India probeert men daarom deze groep zoveel mogelijk terug te dringen naar de randen van de stad, met alle gevolgen van dien voor de klandizie.

NASVI lobbiet daarom al jaren voor meer gestructureerde aandacht voor de meer positieve aspecten van straatverkoop. Eerst door de overheid te stimuleren een nationaal beleid te ontwikkelen. En met succes, zo leek het in eerste instantie. Een nationaal beleid voor straatverkoop werd in 2004 aangenomen door de centrale overheid. De werkelijkheid bleek weerbarstiger en het nationale beleid werd helaas nooit goed uitgevoerd op het niveau van de staten.

Na jaren campagne voeren gooit NASVI het over een andere boeg. Nu lobbyen alle 373 aangesloten lidorganisaties van NASVI voor het aannemen van een nieuwe wet op straatverkoop. Een wet heeft als voordeel boven nationaal vastgesteld beleid dat staten verplicht zijn deze wet uit te voeren. Een storm van protest laaide op, vooral bij het Ministerie van Justitie, zelfs resulterend in een rechtszaak voor het Hogere Gerechthof.

Net vóór het jaarlijkse congres, op 7 november 2011, werd bekend dat het Hogere Gerechtshof NASVI in het gelijk stelde en dat de Centrale Overheid voorbereidselen moet treffen om een nationale wet te ontwikkelen. Het spreekt voor zich dat NASVI er alles aan zal doen om in deze wet zoveel mogelijk de stem van de straatverkopers te laten doorklinken.

Food festival
Het congres in Delhi werd afgesloten met een tweedaags food festival waarbij alle staten van India hun specialiteit van straatvoedsel presenteerde. Een keur van gerechten kon worden geproefd bij alle mooi versierde tentjes. Voorafgaand aan het festival volgden de straatverkopers een workshop hoe zij hun aangeboden waar zo hygiënisch en aantrekkelijk mogelijk kunnen presenteren. En dat heeft gewerkt: Arbind vertelt trots: “het loopt zo storm dat we zelfs mensen hebben moeten wegsturen omdat het anders te druk werd”. Deze positieve reclame kan NASVI goed gebruiken in haar campagnes voor de ontwikkeling van een nationale wetgeving voor straatverkopers.

Wilma Roos