Public Meeting ‘Ontmoet de Indiase scheepsslopers’
‘Simpele kennis kan iemands leven redden’
Panel op Public meeting shipbreaking op 20 september 2011
Indiase scheepsslopers op slippers ploeterend door lagen afval van scherp metaal en asbest, afkomstig van westerse schepen. Die situatie vraagt om internationale solidariteit. Maar hoe kunnen we vanuit Nederland de arbeidsomstandigheden daar verbeteren? ‘Gewoon door ons te blijven steunen.’
Morele steun
Het lijkt misschien een simplistisch antwoord van Kan Matsuzaki van de International Metal Federation (IMF) op de vraag hoe de scheepsslopers te helpen. Toch is financiële en morele steun cruciaal bij de strijd voor betere werkomstandigheden, benadrukken ook Vidyachar Rane en Ram Patel, vakbondsvertegenwoordigers voor scheepsslopers op de twee grootste scheepssloperijen in India, bij Mumbai en Alang. De IMF en FNV Mondiaal werken nu al meer dan acht jaar samen met deze lokale bonden om de vakbeweging te versterken.
Ontmoeting
Op uitnodiging van FNV Mondiaal en FNV Bondgenoten kwamen de Indiase gasten in september naar Nederland om met vakbondsleden van gedachten te wisselen over vakbondsopbouw en veiligheid op de werkplek. Ter afsluiting van hun bezoek, kreeg het publiek in Mammoni te Utrecht gelegenheid om hen te ontmoeten. Onder de belangstellenden waren naast vakbondsleden ook medewerkers van de Stichting De Noordzee, een aantal mensen uit het pensioen- en bankwezen, journalisten, en leden van de Landelijke India Werkgroep, medeorganisator van de bijeenkomst.
Aangrijpende beelden
De pers is in een andere kamer nog bezig de gasten te interviewen, als Astrid Kaag van FNV Mondiaal de publieksbijeenkomst opent en de film Into the Graveyard vertoont. De beelden zijn aangrijpend. ‘Niemand helpt ons’, laat een scheepssloper weten. ‘Het is gevaarlijk, maar we moeten toch eten’, zegt een ander... De werkdruk is hoog, de risico’s zijn groot. Uitbuiting en intimidatie door werkgevers komt veelvuldig voor, evenals ongelukken. Soms met dodelijke afloop.
Meer zelfvertrouwen
Toen Rane de omstandigheden op de scheepssloperijen voor het eerst zag, voelde hij zich schuldig. ‘Het zijn broeders, en ze hadden niets.’ Samen met anderen vormde hij vakbonden voor de scheepsslopers. En met succes. Sinds de oprichting is er al veel veranderd. Toch is er nog een lange weg te gaan. ‘Maar we gaan elke dag vooruit. Ons zelfvertrouwen groeit en de wetgeving verbetert’, zegt zijn collega Patel trots.
Verduurzaming
Niet alleen in India, maar ook internationaal moeten overeenkomsten gesloten worden, benadrukt Matsuzaki van de IMF. Hij vertelt het publiek over de conferentie die de IMF begin september organiseerde in Istanbul. ’Voor het eerst gingen scheepsbouwers en scheepsslopers met elkaar in gesprek over een strategische verbinding tussen bouw en sloop.’
Verantwoordelijkheid
De verantwoordelijkheid moet boven in de keten komen te liggen, vindt ook Merijn Hougee van Stichting De Noordzee. Eigenaren van schepen moeten bijdragen aan schone ontmanteling. Lobby bij financiële instellingen kan veel resultaat opleveren, denkt hij. ‘Banken investeren in scheepsbouw en kunnen criteria opstellen.’
Veiligheidstrainingen
Op internationaal niveau valt op langere termijn grote winst te behalen, maar de nijpende situatie op de werkvloer vraagt om directe verbetering. De focus ligt nu op het geven van veiligheidstrainingen. ‘We moeten de verbinding zoeken tussen de situatie hier en daar’, zegt Wilma Roos van FNV Mondiaal. De bonden werken daarbij samen met experts. ‘Toen ik met Joop van Oord een scheepssloperij bezocht, zag ik alleen chaos. Hij zag structuur’, vertelt Roos.
Stap voor stap
Van Oord was jarenlang werkzaam in de scheepsbouw en ontwikkelt nu samen met de vakbonden een veiligheidstraining. Als je de film Into the Graveyard ziet, lijkt het onbegonnen werk, stelt Astrid Kaag. Van Oord weerlegt dat. ‘Het is mogelijk om schepen veilig te ontmantelen, maar het kost tijd. We pakken het stap voor stap aan. Soms kan simpele kennis iemands leven redden’.
Tekst: Marije Rosing
