Waste pickers project

Ook in Bangladesh is men doordrongen van het voordeel en de noodzaak van vuilnis recycling. Op de vuilnisbelten van hoofdstad Dhaka is het al enige jaren mogelijk om bruikbare materialen te scheiden van restafval, om weer opgenomen te worden in de productieketen.

Plastic, rubber, glas, dat anders in het milieu zou verdwijnen, vindt een nieuwe bestemming als fleece-trui, fietsband of colafles. En de infrastructuur is er. Vuilniswagens rijden af en aan om de verwerking op 1 plek mogelijk te maken. Ook de mensen zijn er.

De ongeveer 60 chauffeurs van Dhaka's vuilniswagens en bulldozers krijgen 'normaal' betaald. Hebben helmen, veilgheidsschoeisel, handschoenen. Gaan na een redelijk normale werkdag gewoon naar hun gezinnen. Het vuil is gedumpt, tijd om te eten.

Maar dan houdt het op met het goede nieuws. Want degenen die vervolgens tussen al die hopen vuil lopen te wroeten naar bruikbaar materiaal, zijn voornamelijk zwaar onderbetaalde vrouwen en kinderen zonder beschermende kledij, scholingskansen of gezondheidszorg. 

Om te overleven zoeken deze 'waste pickers', voornameliijk migranten van het platteland, met instemming van de gemeente in het vuil naar bruikbare spullen om te verkopen. Glas of plastic bijvoorbeeld, wat ze verkopen aan kleine winkeltjes. Die het dan weer doorverkopen aan de producenten.

Gevaarlijk en vies werk. Bacteriën, medisch afval, gassen. Geen pretje. Geregeld vallen gewonden onder de rupsbanden van de bulldozers.

De prijs voor een volle zak of mand ligt rond de 100 Taka, omgerekend € 0,97. Een dag hard werken levert een magere € 2 op. In Dhaka alleen al zijn er tien vuilnisbelten. Naar schatting werken daar in totaal zo'n twintigduizend waste pickers.

De waste pickers van Dhaka behoren tot de laagste sociale klasse in Bangladesh, en leven in krotten langs de vuillnisbelt. Ze worden gemeden door de gemeenschap. Honderden kinderen vanaf 5 jaar helpen al mee. De meesten kunnen niet naar school, omdat die er niet is, of te duur is.

Het project

Kinderarbeid, onderdrukking van vrouwen, ziekte, armoede; FNV Mondiaal werkt samen met lokale organisaties om de leef- en werkomstandigheden van de waste pickers in Bangladesh te verbeteren.

Te beginnen op de grootste vuilnisbelt van Dhaka, Matuail Sanitary Landfill. Daar werken naar schatting duizend mensen. Enige verbeteringen zijn daar al aangebracht. Maar die hadden geen betrekking op de menselijke dimensie, meer op het milieu. In 2007 is Mutuail met steun van de Japanse organisatie JILAF milieuvriendelijker gemaakt door onder meer drainage onder het de vuilnisbelt aan te leggen, om vuil water in bassins op te vangen.

• Betere betaling en veiligheid
Plan is nu om de waste pickers te organiseren, zodat ze betere afspraken kunnen maken met hun afnemers. Hierdoor beoogt het project in ieder geval hun inkomen te verbeteren. Bij de publieke beheerder, de Dhaka City Corporation (DCC), zal worden gepleit voor veiligheidsmiddelen en betere sociale voorzieningen. Immers, de DCC heeft baat bij het werk dat de waste pickers doen.

• Verbetering school
Ook zal het ene schoolgebouwtje dat nu wordt gebruikt, op dit moment niet meer dan een schuur met een schriftje, verbeterd worden. Het schooltje kan als basis dienen voor uitbreiding van het huidige, zeer karige schoolprogramma voor ongeveer 45 kinderen onder de vijf jaar. Zo kan kinderarbeid worden bestreden.

• Kennisuitwisseling
In buurland India loopt via vakbondorganisatie SEWA al ruim tien jaar een soortgelijk project om de vuilnisverwerkers aldaar te organiseren en meer bescherming te bieden. Met aantoonbaar positief effect. Die ervaring is beschikbaar om nu ook toegepast te worden in Bangladesh.


'Schooltje' bij de vuilnisbelt

Langere termijn
Op de langere termijn zal bij de gemeente worden gelobbied voor een andere invulling van het recyclingproces. Niet meer ter plekke op de belt, maar bijvoorbeeld met de manden van deur tot deur. De waste pickers zijn dan weg van de gevaarlijke omgeving, raken sociaal meer geïntegreerd, en hebben de kans om zelf hun goederen aan te bieden.

Uitvoering project
Uitvoerder van het project is de Bangladesh Occupational Safety, Health and Environment Foundation (OSHE). OSHE werkt hierin samen met de Bangladesh Free Trade Union Congress en de Bangladesh Labour Foundation. FNV Mondiaal steunt OSHE met geld en door kennisuitwisseling via SEWA mogeljk te maken.

Steun het project
Het project is inmiddels begonnen. Maar fondsen zijn er nooit genoeg.. Steun de strijd voor betere leef- en werkomstandigheden van de waste pickers. Want mensen horen niet thuis op een vuilnisbelt. Dat vind iedereen.