Cruciale tijden voor werknemers in China

“Zijn de stakingen bij jullie gewelddadig? Ben je vrijwillig of verplicht lid van de vakbond? Helpt de vakbeweging bij jullie niet de werkgevers? Wat kan een vakbeweging doen als er massaontslagen vallen?” Deze en nog vele andere vragen stelden Chinese organizers en werknemers aan de vice-voorzitter van de FNV Peter Gortzak tijdens een seminar over collectieve onderhandelingen. Gortzak bezocht dit seminar als onderdeel van een tiendaags werkbezoek in Hong Kong en China.

Tijdens het werkbezoek sprak hij met partners van de FNV en was hij aanwezig bij de kick off van het elektronicaprogramma van het Instituut Duurzame Handel (IDH).

Cruciale tijden

Het zijn turbulente, cruciale tijden in China voor de ontspruitende arbeidsbeweging in China. De Chinese autoriteiten zijn koortsachig aan het zoeken naar een antwoord op de toenemende ontevredenheid bij de werknemers in China. Historisch was de Honda- staking vorig jaar, waar wernemers  niet alleen loonsverhoging  eisten  maar ook vroegen om hervorming van de staatsvakbond.

De Chinese autoriteiten  ontwierpen een innovatieve wet waar werknemers  meer rechten zouden krijgen. Er kwam echter groot verzet vanuit de werkgevers via de Kamers van Koophandels. Chris Chan, docent aan de universiteit in Hong Kong heeft naar dit verzet onderzoek gedaan met behulp van FNV Mondiaal . Op dinsdag 17 oktober heeft hij in Hong Kong de resultaten van het rapport gepresenteerd  in het bijzijn van  Peter Gortzak en vele anderen. Binnenkort is het rapport hier te lezen.

Collectieve onderhandeling

Het buzz-woord in China is 'collectieve onderhandelingen’, of, in een wat afgezwakte term, 'collectieve consultatie'. Peter Gortzak gaf in Hong Kong  bij de HKCTU, de zusterorganisatie van de FNV, een presentatie over collectieve onderhandelingen. Gortzak: “Je kunt niet zo maar een onderhandelingsmodel exporteren van het ene land naar het andere. Context, cultuur en ervaring zijn van doorslaggevend belang. Ik kan hooguit vertellen hoe wij het in Nederland doen en ik hoop dat ik hiermee bruikbare suggesties aan kan reiken.”

Ook onmoette hij een aantal leiders van bekende arbeid-ngo’s. Gortzak: “indrukwekkend wat deze collega’s doen om de belangen van werknemers te dienen.  Met bescheiden middelen en niet openlijk kunnen zeggen wat je doet. Ik heb een grote bewondering voor hun werk, vasthoudendheid en ook de resultaten die zij weten te bereiken”.

Kick off elektronicaprogramma IDH

Peter Gortzak, namens de FNV lid van  de Raad van Toezicht van het IDH,  was ook aanwezig bij de kick off van het elektronicaprogramma van IDH in Shenzhen. Op de kick-off waren de bedrijven Philips, HP en Dell en hun  toeleveranciers , civil society organisaties en de Chinese overheid bijeen. 

De Chinese Philips-vertegenwoordiger voor China  zette  treffend uiteen hoe alle bedrijven met dezelfde problemen kampen en dat deze alleen door samen te werken met alle verschillende stakeholders kunnen worden opgelost.

Gunstige effecten door goede arbeidsrelaties

Ook het verhaal van een toeleverancier waar Philips al mee aan de slag is, was bemoedigend. De toeleverancier schroomde niet om het belang van vrijheid van organisatie te benoemen. De boodschap was helder, namelijk  dat goede arbeidsrelaties uiteindelijk veel gunstige effecten oplevert voor de  werknemers maar ook voor de bedrijfsvoering. Bij deze toeleverancierupplier was na de doorgevoerde verbeteringen op duurzaamheid  het  verloop van het personeelsbestand  drastisch geslonken.

Ambitieus programma

Gortzak: “Prima dat deze leverancier gewoon benoemt wat we allemaal vinden. Ik zie hierin mede het bewijs dat er inderdaad, zoals mij door onze partners gezegd wordt, een andere wind gaat waaien”.  “Het IDH-programma is erg ambitieus. Zowel qua volume als qua middelen. Ik hoop dat het gaat werken. Het is goed als onze partners daarin hun steentje kunnen bijdragen.”

Electronics programme kicks off