Dossier Colombia

Vakbondsmensen in Colombia zagen in 2010 geen verbetering in hun situatie. Het aantal moorden op vakbondsleiders bleef de hoogste ter wereld met 49 slachtoffers. Daarnaast ontvingen veel vakbondsmensen doodsbedreigingen of ontsnapten ze ternauwernood aan de dood.

Het rechtssysteem in dit land blijft inefficiënt; slechts zelden belanden daders voor de rechter. De nieuwe regering stelt weliswaar dat ze vakbondsrechten serieus neemt, maar de anti-vakbondshouding onder werkgevers blijft sterk. In 2010 kwamen weer talloze schendingen van cao’s binnen.

Vakbondsrechten in de praktijk
In het geval  van misdaden tegen vakbondsleden blijft straffeloosheid een zeer ernstig probleem. Het Openbaar Ministerie onderzoekt slechts 25,5% van de moorden en minder dan 3% van de gevallen van andere vormen van anti-vakbondsgeweld. Het aantal veroordeelde personen is zo laag dat het niveau van de straffeloosheid voor misdaden tegen vakbondsleden op 98% staat.

Cao's
Colombia telt meer dan een miljoen bedrijven en 19 miljoen werknemers, maar collectief onderhandelen is een vrijwel marginale activiteit. Het aantal onderhandelingen over cao's is gedaald in de afgelopen acht jaar. De Colombiaanse regering heeft niets gedaan om collectieve onderhandelingen, uitgevoerd in goed vertrouwen, te stimuleren. De wijdverspreide anti-vakbondshouding van werkgevers wordt op geen enkele manier belemmerd.

Protest
De stijging van het aantal protestacties van niet-georganiseerde werknemers en werknemers uit de informele sector in de voorgaande jaren is ook in 2010 voortgezet. Georganiseerde werknemers hebben in 2010 een aantal langdurige stakingen ingezet. Werknemers van de DPA-Nestlé melkmultinational en van de Carbones de La Jagua kolenmijn, eigendom van de Zwitserse multinational Glencore, staakten ieder 40 dagen.

Voorbeelden van schendingen in 2010
Colombia staat al jaren nummer 1 op de lijst van gevaarlijkste landen ter wereld voor vakbondsactivisten. Ook in 2010 ging het geweld door. Vakbondsmensen maakten 443 meldingen van schendingen op het recht van leven, vrijheid en fysieke integriteit. Het jaar telt een totaal van 49 moorden, 20 pogingen tot moord en gedwongen verdwijningen van vakbondsmensen. Het aantal bedreigingen, gedwongen overplaatsingen, intimidatie, kidnappings, illegale razzia’s en discutabele gevangenisstraffen is talloos.

Onder de 49 vermoorde vakbondsactivisten bevonden zich 3 vrouwen; 16 van hen waren vakbondsleider, wat het aantal op een derde van alle moorden brengt. De meest getroffen vakbonden waren onder meer de onderwijsbond FECODE met 10 moorden en de gevangenisbewakersbond ASEINPEC met 3 moorden. De transportbond SNTT en de mijnwerkersbond FEDEAGROMISBOL verloren ieder 2 activisten.

Op 5 juni werd Hernán Abdiel Ordoñez Dorado , leider van de gevangenisbewakersbond ASEINPEC vermoord in Cali. Ordóñez had een melding van mogelijke corruptie door het management van de vrouwengevangenis in zijn stad gemaakt en werd vervolgens het doelwit van bedreigingen en een moordaanslag. Ondanks een eerder verzoek door de Algemene Labour Confederation (CGT) voor de beveiliging, kwam er geen reactie van de autoriteiten. Op 5 juni was het dus te laat.

Leerkracht Segundo Salvador Forero , lid van de onderwijsbond EDUCAL, werd op 9 september vermoord in Anserma, Caldas. De vakbond had het ministerie van Onderwijs in Caldas gevraagd Forero de status van bedreigde persoon te geven, omdat hij al herhaaldelijk bedreigd was. Dit verzoek werd niet ingewilligd en ook hier was het na 9 september te laat.

Vooral leden van de mijnbonden USO en SINTRAMIENERGETICA  zijn het afgelopen jaar bedreigd. In juli ontving Alejandrino Betancur , voorzitter van de Antioquia mijnwerkersbond SINTRAMINEROS in Amagá een telefonische doodsbedreiging, nadat hij had proberen te bemiddelen in een conflict in het bedrijf Industrial Hullera dat al 13 jaar liep.

Paramilitairen bedreigden in december dagelijks bestuurders van de universiteitsbond SINTRAUNICOL en de hooglerarenbond ASPU per pamflet. De bedreigingen kwamen vlak nadat SINTRAUNICOL werkgaranties had geëist voor de publieke werkers van de Universiteit van Colombia. Er had kort ervoor nog een proefproces plaatsgevonden over een collectieve reparatie van arbeidsvoorwaarden.

In januari werd een groep van 185 werknemers van de Palo Alto-plantage, onderdeel van Gnecco Espinos Palo Alto Investments in Ciénaga, onder vuur genomen. Ze werden gedwongen en onder bedreiging overgeplaatst. Een werknemer raakte gewond. De gewapende mannen vroegen naar twee leiders van de landbouwbond SINTRAINAGRO. Dit incident vond plaats na een periode van vakbondsacties uit protest tegen het uitblijven van hun verdiende loon.

Veel meer informatie over schendingen van vakbondsrechten in Colombia is te vinden op de site van ITUC>>

Links

• Colombia dossier 2009