“Deze prijs is voor alle Georgische vakbondsmannen en –vrouwen”
Hij is sinds 6 jaar voorzitter van de vakcentrale Georgisch Verbond van Vakverenigingen (GVV). Al jong trok hij de aandacht toen hij een vijfdaagse hongerstaking startte bij het energiebedrijf van hoofdstad Tbilisi. Dat werd zijn 1e succes, want er volgde een algemene staking, waarna de werknemers hun eisen zagen ingewilligd. Op 7 oktober ontving Irakly Petriashvili (42) de FNV Vakbondsrechtenprijs 2011.
Irakli Petriashvili ontvangt van FNV voorzitter Agnes Jongerius de FNV vakbondsrechtenprijs 2011
Door Astrid van Unen
Petriashvili oogt stevig en het is dan ook goed voor te stellen dat deze grote beer niet snel zal wijken. Dat is geen luxe in het voormalige Sovjetland Georgië, waar vakbondsrechten aanhoudend geschonden worden. Het land heeft in 2006 zijn Arbeidswetten aangepast, waardoor werknemers en vooral vakbondsmensen zonder pardon ontslagen kunnen worden. Er valt nog een wereld te winnen in Georgië, maar die taak is in goede handen bij Petriashvili.
Het jongste conflict speelde zich af bij de staalfabriek ‘Hercules’ in Kutaisi. Werknemers die daar deze zomer een vakbond probeerden op te richten werden ontslagen, de politie heeft 3 stakers en hongerstakers gearresteerd. De vakbonden volhardden echter in hun strijd; inmiddels is 80 procent van hun eisen ingewilligd. De ontslagen stakers zijn weer in dienst genomen en de vakbondsactivisten mogen nu vrij hun activiteiten voeren. De gevangen werknemers, die 10 dagen vastzaten, krijgen hun loon doorbetaald, evenals de ontslagen werknemers.
U ontving de FNV Vakbondsrechtenprijs vanwege uw onverstoorbare strijd voor een onafhankelijke vakbeweging. Wat vindt u daarvan?
“Voor mijn gevoel is deze prijs niet alleen voor mij, maar voor alle Georgische vakbondsmannen en vrouwen. Zij strijden even hard tegen de onderdrukking van vakbondsactiviteiten. Daarnaast ben ik blij dat ik de regering kan tonen dat ik niet alleen sta in mijn strijd, maar dat ik internationaal gesteund word.
“De prijs is ook een signaal aan de Georgische bevolking: zij die hun stem verhieven tegen de Sovjet-Unie en nu tegen de huidige regering, worden beloond. Dat geldt ook voor de Hercules-werknemers. Ze waren zo strijdbaar. Toen de gearresteerde stakers werden vrijgelaten, riepen ze: ‘Leve de vakbond’. Daar ben ik trots op.”
Hoe is de vakbondssituatie in het algemeen in Georgië te noemen?
“Na de revolutie van 2003 kwam de huidige regering aan de macht. Deze mensen willen alles controleren en zijn bang dat het protest van het volk gaat overheersen. Ze zijn niet in staat meer banen te creëren, meer voordelen voor de bevolking en meer veiligheid. In 2007 groeide onze economie met 12 procent. Het gewone volk heeft daar niets van gemerkt. Alleen de kleine cirkel rond de regering heeft hiervan geprofiteerd.
“Het volk krijgt geen fatsoenlijk werk met fatsoenlijk loon. Daarom is de rol van de vakbond zo belangrijk. De GVV is een van de meest onafhankelijke federaties in de Kaukasus. Daar zijn we de FNV heel dankbaar voor. We kregen waardevolle adviezen en trainingen. Toen we met de vakcentrale begonnen, hadden we geen status en geen geld; slechts 700 euro in kas. Inmiddels hebben we de financiën op orde, fondsen geworven en contributie geheven voor leden.
“Daarin werkt de regering overigens wel tegen. Er zijn vakbonden die kampen met een geblokkeerde bankrekening, waardoor de leden niet kunnen afdragen. Dat geldt voor zowel de leraren- als de spoorwegenbond. Beide zijn praktisch opgeheven. De GVV helpt hen wel waar mogelijk.”
Hoe houdt u deze strijd vol? Wordt u bedreigd als vakbondsleider?
“Mijn familie wordt niet bedreigd, tot nu toe. Maar we zijn op alles voorbereid. Ik heb gehoord dat de regering heeft overwogen me te arresteren, maar het risico niet aandurfde omdat ze internationale sancties vrezen. Van de geheime dienst heb ik bedreigingen ontvangen, maar ook van ministers. Eén zei tegen me: ‘Als je zo doorgaat, loopt het slecht met je af.’ Na de Hercules-strijd kreeg ik een telefoontje van een ambtenaar: ‘De vakbond heeft nu internationale aandacht, dus ga er maar vanuit dat wij vanaf nu jou persoonlijk gaan volgen.’ Mijn telefoon wordt afgeluisterd en als ik in de stad van A naar B rijd, word ik gevolgd.
“Maar het is mijn natuur om te vechten. Ik heb van mijn oma geleerd de behoeftigen te helpen. En ik heb jaren als rugby-speler in het nationale team gezeten. Daar heb ik leren vechten. Als je overtuigd bent van je gelijk, dan moet je doorgaan. In de 21e eeuw mag geen angst meer zijn voor het verlies van banen of de hongersdood. Ik sta hierin niet alleen, ik ben met velen. Dus nee, ik ben niet bang.”
De GVV telt meer dan 200.000 leden, waarvan 52 procent vrouwen en 27 procent is jonger dan 35 jaar. Hoe komt de Georgische federatie aan zo’n uitgebalanceerd ledental?
“Een kleine meerderheid is inderdaad vrouw.” Lachend: “Daarom ben ik ook gekozen. Vrouwen hebben in Georgië een traditie van werk, dus daarin is weinig onderscheid met mannen. Het grote aantal jongeren hebben we simpelweg te ‘danken’ aan de realiteit op de arbeidsmarkt. Een werkloze boven de 40 is kansloos. Tot hun 40e vinden mensen gemakkelijk een baan, daarna is dat bijna onmogelijk. Dat probleem staat hoog op onze agenda, want we hebben heel veel werkloze 40-plussers.”
Voor u is de sociale dialoog heel belangrijk. Hoe houdt u dat vol in een land vol tegenwerking?
“We hebben in 2009 een sociale dialoog gekregen, maar dat is een soort theaterstuk tegenover de internationale gemeenschap. Het is alleen decoratie, zonder resultaten. Er worden tijdens dat overleg geen belangrijke beslissingen genomen. Onze minister van Economische Zaken bezocht Ierland en zag tot zijn grote verbazing dat de sociale dialoog daar heel ver is doorgevoerd. Dat geldt ook voor Nederland en Duitsland. Het is jammer dat hij daar geen gevolg uit trekt.
“Ik geloof dat de sociale dialoog en de discussies heel belangrijk zijn om externe dreigingen te voorkomen. Een dialoog is belangrijker dan emotionele reacties als stakingen en demonstraties. De sociale dialoog hoort bij geciviliseerde mensen. Dat niveau hebben wij als vakbeweging gehaald. Nu is het de vraag wanneer de regering zover is.”
Amsterdam, 7 oktober 2011
Links
Foto's uitreiking FNV Vakbondsrechtenprijs 2011 aan Irakli Petriashvili
Petriashvili ontmoet Marjolein Markink, de maakster van het kunstwerk "Spiraal van Mensen"
